The Mosque Of Agha Mahmoud - مسجد آقا محمود
مسجد حکیم باشی یکی از مساجد قدیمی تهران قدیم واقع در کوچه مروی و محله عودلاجان تهران است که آنرا با اسامی دیگری مثل مسجد آقا محمود یا مسجد کردها یا مسجد میرزا محمود وزیر یا مسجد حکیم باشی می نامند . این مسجد بسیار قدیمی برخلاف ظاهر زهوار در رفته و نیمه ویرانه آن , دارای اصالت و وسعتی باور نکردنی است و مجموعه ای کامل از بناهای دوران قاجار را به نمایش میگذارد و جزو سه مسجد کامل تهران قدیم بوده که از هر نظر به رفع مشکلات و نیازهای شرعی اهالی کمک میکرده . این مسجد دارای کتاب خانه ای نفیس با کتاب های خطی بسیار قدیمی , قسمت مرده شورخانه زنانه و مردانه , شبستان و حسینیه و محراب , سردابی بسیار بزرگ در 12 متری زیر زمین , آب انباری بزرگ با 5 حجره برای تصفیه آب شرب و ... میباشد که در نوع خود کم نظیر است . متاسفانه بیشتر قسمت های این مسجد در حال فرو ریختن هستند و دیوارها به شکل خطرناکی قوص برداشته و هر آن امکان ریزش آنها می رود . سقف قدیمی مسجد تخریب شده و بجای آن با حلبی سقف ساخته شده , سایر قسمت های مسجد نیز تبدیل به انبار جهت نگهداری خرت و پرت و اسباب غیر ضروری شده است . کتابخانه نیز متروکه باقی مانده و کتابهای خطی نفیس آن در حال نابودی هستند . بخشی از این مسجد نیز اختصاص به بسیج و سپاه داشته در زمان جنگ ایران و عراق و یادگارهای آن همچنان باقیست . قسمت ورودی مرده شور خانه مسجد تخریب شده و تنها سکوی شستن مرده ها باقی مانده . کاشی های بخش ورودی سرداب همگی ریخته شده و طاق ها دچار شکاف شده اند . ستونهای آجری عظیم این بنا در قسمت زیر ساختمان دچار نشست شده و دلیل آن نفوذ آب چاه های فاضلاب های خانه های اطرف به پی ساختمان مسجد است . از نکات برجسته معماری این مسجد نوع مصالح بکار رفته آن است که ترکیبی از خاک رس و آهک و سفیده تخم مرغ و خاکستر بوده و بنا همچنان در قسمت هایی که از آسیب مصون ماده از استحکام فوق العاده ای برخوردار است . درب چوبی بسیار نفیسی از چوب روسی نیز در انبار این مسجد روی زمین (!) انداخته شده که ارزش بسیار بالایی دارد اما مانند سایر قسمت های این مسجد تاریخی , هیچ نوجهی به آن نشده ! کاربرد امروزی این مسجد تنها بعنوان محلی برای برگزاری مراسم ختم کردهای فیلی میباشد و اغلب کسبه عرب زبان کوچه مروی و یا کردهای عراقی ساکن ایران در آن نماز میخوانند . برای گرفتن عکس های این مجموعه حدود 8 ساعت زمان صرف کردم و از جاهایی بالا رفتم که هر کسی جراتش رو نداره و تا به امروز هیچ کاری به این سختی برام نبوده . مخصوصن بدترین قسمت , راه رفتن روی سقف شیروانی از ارتفاع 15 متری بود که با هر قدم حدود 20 سانت سقف زیر پام فرو میرفت و کل سقف به لرزه در می آمد تنها برای گرفتن 3 شات از مناره ها !!!!!! و یا دخمه ها و سرداب بسیار سرد و نمناک و بدبویی که کف آن را لجن فاضلاب پوشانده بود و پر از تار عنکبوت بود , برای گرفتن دریچه های هوا و مجرای آب انبار ... مانند سایر بناهایی که عکاسی کردم و مطمئنم به زودی همگی نابود خواهند شد , این عکس ها هم آخرین سری از عکس های این محل خواهند بود و امید که آیندگان قدر آنها را بدانند !
مسجد آقا محمود توسط میرا احمد حکیم باشی طبیب مخصوص فتحعلی شاه قاجار ساخته و وقف شده است . تاریخ ساخت آن در امتداد کاشی های محراب آن به چشم میخورد و وقف نامه آن در قسمت ورودی روی سنگی نوشته شده و روی دیوار قرار گرفته . تاریخ ساخت مسجد متعلق به 199 سال قبل یعنی در تاریخ 1189 خورشیدی میباشد . این مسجد از قسمتهایی شامل محراب با گنبدی کوچک و شبستانی بسیار بزرگ و حجره های با هشتی و طاق ضربی تشکیل شده که اغلب قسمت های آن ویرانه و یا تبدیل به انبار شده ! این مسجد در ابتدای کوچه مروی نبش خیابان پامنار قرار گرفت
منذ /14-06-2010, 11:29 PM
المساجد في ايران
المواضيع المتشابهه
العرض العادي
